U fretek wymioty występują znacznie rzadziej niż u kotów, czy psów. Należy odróżnić:
- wymioty rzekome (vomituratio), gdy treść pokarmowa lub wydzielina wydobywa się z przełyku lub z dróg oddechowych i nie zawiera domieszek soku żołądkowego (kwasu solnego)od
- wymiotów prawdziwych (vomitus), to wydobywanie się na z ewnątrz zawartości żołądka po uaktywnieniu się odruchu wymiotnego
Przyczyny
Określenie przyczyn jest istotne w celu określenia leczenia, czy potrzebne jest leczenie zachowawcze czy chirurgiczne.
Najczęstszymi powodami wymiotów rzekomych są:
- zatkania przełyku
- uchyłki przełyku – prawdziwe i rzekome
- zapalenia gardła (anginy – zap. migdałków i podniebienia miękkiego)
- zapalenia oskrzeli i tchawicy
- przełyk olbrzymi (megeosphageus)
- powiększenie tarczycy (nowotwory, wola)
- powiększenie węzłów chłonnych śródpiersiowych
- przetrwały przewód Bottala’a
- dysautonomia
Powodami wymiotów prawdziwych mogą być:
- schorzeniach wątroby:
- choroba Rubarth’a (zakaźne zapalenie wątroby psów)
- leptospiroza (zwł. leptospira canicola)
- przewlekłe aktywne zapalenie wątroby
- tłuszczowe zapalenie wątroby
- stłuszczenie wątroby
- marskość wątroby
- nowotwory
- kamica woreczka żółciowego
- zapalenie dróg żóciowych
- schorzeniach trzustki:
- ostre z apalenie trzustki
- cukrzyca
- nowotwory
- schorzenie żołądka i jelit:
- skręt żołądka
- zapalenie żołądka
- ciała obce w żołądku lub jelitach i zaczopowania jelit (mogą wyst. tzw. wymioty kałowe)
- ece lub parwowiroza (zakaźne krwotoczne zapalenie żołądka i jelit)
- coronawiroza
- herpeswirusowe zakażenia przewodu pokarmowego u noworodków i osesków
- nosówka w postaci pokarmowej lub w postaci błon śluzowych
- nowotwory jelit i żołądka
- choroba wrzodowa żołądka
- po podaniu leków – Diclofenac, Aspiryna, Polopiryna i innych niesteroidowych środków przeciwzapalnych
- robaczyce jelit
- zapalenia przewodu pokarmowego na tle zakażenia bakteriamii helicobacter mustelae, E.coli, Salmonella, Staphylococcus, itd.
- jako pierwsze objawy zatrucia środkami pochodzenia chemicznego i roślinnego
- schorzenia nerek:
- ostra niewydolność nerek (ostra mocznica)
- przewlekła niewydolność nerek (przewlekła mocznica)
- schorzenia centralnego układu nerwowego:
- padaczka
- obrzęk mózgu
- krwiaki mózgu
- wstrząśnienie mózgu
- udar słoneczny i cieplny
- zapalenie ucha wewnętrznego
- zaburzenia błędnikowe
- choroba lokomocyjna
- wścieklizna
- choroba Aujeszkyego
- zaburzenia w koordynacji perystaltyki przewodu pokarmowego
- wstrząs pourazowy
- wstrząs polekowy
- przewlekły stress
Zaburzenia przełykowe
Wymioty nie zawsze są powiązane ze stanami chorobowymi. Często przyczyną wymiotów jest chociażby łapczywość fretki, szybko połykany pokarm jest wtedy zwracany i ponownie przez nią spożywany.
Innym czynnikiem może być podrażnienie przełyku przez pojedyncze włosy (futro lub nasze włosy) lub inne drobne skrawki materiału lub nitek. W takich przypadkach fretka nie zwraca treści żołądka, ale ślinę w postaci piany. Najszybszym i najprostszym sposobem na pozbycie się torsji jest podanie 20-30ml wody zmieszanej z olejem lnianym w stosunku 1:1. Można podać ją w miseczce lub strzykawką (uwaga na zachłyśnięcie). Przeważnie jednokrotne, dwukrotne nawodnienie z jednoczesnym działaniem osłonowym oleju pomaga i nie wymaga dalszej ingerencji lekarskiej.
Rozpoznanie
Opieramy na wywiadzie i badaniu klinicznym. Tak jak już wielokrotnie pisałam, opiekun fretki powinien nauczyć się obserwować własne zwierzę, w tym przypadku musi dokładnie przyjrzeć się wymiocinom (a fuuuj! nie! – zdajcie sobie sprawę, że to ułatwi pracę lekarza weterynarii i wpłynie na leczenie fretki).
Najważniejsze sprawy to:
- ilość (mniej więcej objętość i ile razy dziennie)
- kolor (domieszki krwi, żółci, itp.)
- zapach
- konsystencja
- czy występują łącznie z biegunką?
- zawartość
- coś co przypomina fusy od kawy (tzw. wymioty fusowate)
- zawartość podobna do kału (tzw. wymioty kałowe)
- śluz, pokarm, robaki przewodu pokarmowego
- lub brak domieszek - czy zwierzę wymiotuje w określonych sytuacjach (zdenerwowanie, pora dnia, pora roku, itp.)?
- czy wymioty występują po posiłku czy nie mają związku z przyjmowaniem karmy?
- czy zwierzę wymiotuje po posiłkach stałych, czy nawet po spożyciu czystej wody?
- przeanalizować karmienie i pojenie zwierzęcia w ciągu ostatnich 3 dni przed wystąpieniem wymiotów?
- jeżeli w domu są małe dzieci, czy przypadkiem nie zginęła ich ukochana piłeczka lub inna zabawka, którą niechcący lub z premedytacją mogła zwędzić fretka?
Wywiad wspomagany jest przez właściwe badania:
- badanie palpacyjne i RTG – przy niejednoznacznym wyniku stosuje się leczenie wspomagające, a badanie powtarza po 24h (ciała obce)
- laparatomia
- biopsja okolicy odźwiernika (helicobacter)
Leczenie
Najważniejsze! Nigdy nie podawaj leków we własnym zakresie! Różnorodność schorzeń, przy których jednym z objawów klinicznych są wymioty, powinna zmusić właściciela zwierzęcia do szybkiego kontaktu z lekarzem weterynarii. Czas ma tutaj bowiem kluczowe znaczenie. Szybkie ustalenie przyczyny wymiotów i podjęcie odpowiedniej terapii polegającej na wyrównywaniu zaburzeń wodno-elektrolitowych, dostarczanie parenetralne witamin i innych związków odżywczych oraz terapia schorzenia podstawowego niejednokrotnie ratuje zwierzęciu życie.
Leczenie jest uzależnione od potwierdzonego rozpoznania:
- chirurgiczne (ciała obce, przełyk olbrzymi)
- antybiotykoterapia (pasożyty i bakterie)
- lekkostrawna i pożywna dieta, najlepiej płynna
Nie ma większego sensu stosowanie leków doustnych w czasie ostrych wymiotów. Drażnią one błonę śluzową żołądka, co nasila objawy choroby. To samo odnosi się do podawania karmy lub karmienia „na siłę”. Najgroźniejszy nie jest sam brak pożywienia, a szybkie odwodnienie (utrata płynów i soli mineralnych).
Należy pamiętać, że wymioty są szczególnie niebezpieczne u zwierząt bardzo młodych, powodując u nich szybkie wystąpienie dysfunkcji metabolicznych i zaburzeń gospodarki kwasowo zasadowej. Szybko doprowadzają do odwodnienia organizmu.2
…
opracowanie: Ana
literatura:
1) Maggie Lloyd “Fretki – warunki zdrowotne, hodowla, rozpoznanie i leczenie chorób”, 1999
2) http://www.psy.info.pl/wet/wymioty.html
uwaga: Większość informacji na tych stronach napisali ludzie, którzy mają duże doświadczenie w hodowli fretek jednak nie są weterynarzami. Wszystkie teksty były konsultowane ze specjalistami. Każda chora fretka powinna natychmiast znaleźć się u wykwalifikowanego i doświadczonego weterynarza, który specjalizuje się w leczeniu fretek. Pamiętaj fretki należą do zwierząt, u których symptomy choroby występują bardzo późno, co może prowadzić do ich nagłej śmierci. Nie próbuj żadnych “domowych sposobów” bez konsultacji ze specjalistą, nawet jeśli jakiś znajdziesz gdzieś w tekście na tej stronie. Informacje tu zawarte mogą powiększyć Twoją wiedzę i wyczulić Cię na niespecyficzne objawy w zachowaniu Twojej fretki, ale pamiętaj niewłaściwa, samemu postawiona diagnoza może decydować o jej życiu.
Wszystkie prawa zastrzeżone!
…

Torsje… codzienność lub poważne schorzenia!