Nadmiar estrogenów u tchórzofretek

Tchórzofretki są bardzo wrażliwe na nadmiar estrogenów – dotyczy to zarówno estrogenów produkowanych przez organizm samicy w czasie rui (estrogeny endogenne), jak i stosowanych w celach leczniczych (estrogeny egzogenne). Estrogeny mają działanie toksyczne na szpik kostny!

Patogeneza

U samic tchórzofretek występuje owulacja prowokowana, tzn. jajeczkowanie jest „wywołane” aktem kopulacji. Jeżeli nie dojdzie do pokrycia, fretka może pozostać w rui przez dłuższy czas (nawet kilka miesięcy), ciągle produkując duże ilości estrogenów. Estrogeny zaś mają toksyczne działanie na szpik kostny – powodują zmniejszenie produkcji krwinek czerwonych, białych i płytek krwi.

Objawy

Zwiększony poziom estrogenów i związane z tym zaburzenia ze strony szpiku kostnego powodują obniżenie odporności, a co za tym idzie zwiększona podatność na różne infekcje, zaburzenia krzepnięcia, które mogą prowadzić do wylewów krwawych i krwotoków, oraz widoczne, przedłużające się objawy rui.

Objawy kliniczne fretek z zaawansowanym hiperestrogenizmem obejmują:

  • obrzęk sromu
  • wyciek z dróg rodnych
  • depresję
  • brak apetytu
  • osłabienie
  • bladość błon śluzowych
  • zaburzenia rytmu serca
  • wybroczyny i wylewy krwawe pod skórą i na błonach śluzowych
  • wymioty z krwią
  • oraz obustronne symetryczne przerzedzenie włosa i wyłysienia na tylnych łapkach i po bokach ciała
  • możliwe są objawy objawy nerwowe
  • u niektórych fretek może dojść do zbierania się w macicy płynu i do ropomacicza

UWAGA! Każda tchórzofretka, u której ruja trwa dłużej niż 1 miesiąc, jest zagrożona hiperestrogenizmem.

Rozpoznanie

  • objawy kliniczne – przedłużająca się ruja, powiększenie sromu, zaburzenia krzepnięcia, symetryczne wyłysienia, nawracające infekcje
  • w badaniu morfologicznym krwi – obniżenie poziomu krwinek czerwonych (anemia), białych (leukopenia) oraz płytek krwi (trombocytopenia)
  • badanie cytologiczne wypłuczyn z dróg rodnych – wysoki odsetek komórek powierzchownych (>90%), przy przedłużającej się rui widoczne są bakterie, neutrofile i niewielka ilość erytrocytów

Leczenie

Głównym celem leczenia jest obniżenie poziomu estrogenów we krwi. Dodatkowo do momentu, kiedy szpik kostny podejmie normalną pracę, konieczne jest leczenie podtrzymujące.

  1. Obniżenie poziomu estrogenów. Najskuteczniejszą metodą obniżenia poziomu estrogenów jest sterylizacja, jednak ze względu na uszkodzenie szpiku kostnego nie zawsze jest możliwy zabieg operacyjny. W takiej sytuacji wywołuje się owulację przy pomocy hormonów płciowych (hCG lub GnRH). Zabieg jest możliwy, jeżeli wyniki krwi wrócą do normy.
    Jeżeli objawy „zatrucia” estrogenami występuja u samicy sterylizowanej, należy podejrzewać przetrwały jajnik (pozostawiony po zabiegu fragment jajnika, który podejmuje normalna funkcję i może być źródłem estrogenów) lub guz kory nadnerczy. W takiej sytuacji podaje się hormony wywołujące owulację, a jeżeli objawy rui nie wycofają się, wskazana jest laparotomia diagnostyczna w celu potwierdzenia ewentualnych zmian nowotworowych.
  2. Leczenie podtrzymujące. U chorych fretek podaje się płyny (w kroplówce), żelazo, witaminy z grupy B, oraz antybiotyki (w celu zapobiegania wtórnym infekcjom). Ważne jest, aby ograniczyć możliwość skaleczeń, ze względu na ryzyko krwawień. W przypadku krwotoku lub znacznego obniżenia wskaźników hematologicznych wskazana jest transfuzja krwi.

Rokowanie

Rokowanie zależy od stopnia uszkodzenia szpiku i wyników krwi.

  • Ht > 25% – rokowanie dobre
  • Ht 15-25 % – rokowanie ostrożne
  • Ht < 15% – rokowanie niepomyślne

Zapobieganie

STERYLIZACJA WSZYSTKICH SAMIC NIE PRZEZNACZONYCH DO ROZRODU!1
…

autor: lekarz wet. Marta Avanzi

U fretki owulacja jest stymulowana poprzez krycie samcem; jeżeli fretka w rui nie jest pokryta, ruja może trwać przez cały okres pory rozrodu, czyli od marca do sierpnia/września.

Podczas rui jajniki kontynuują produkcję wysokiego poziomu estrogenów (hormonów seksualnych), które pozostają w obiegu przez miesiące. Niestety hormony te mają tragiczny i toksyczny wpływ na szpik kostny, materiał przeznaczony do produkcji komórek krwi. Jeśli mijają miesiące rui, oznacza to że powstaje groźna anemia i dzieje się to u około 50% fretek.

Zostają dotknięte wszystkie komórki krwi: krwinki czerwone (które przenoszą tlen), krwinki białe (które chronią przed infekcjami) i płytki krwi (odpowiedzialne za krzepliwość krwi). Jeżeli taka sytuacja nie zostanie poprawiona jest nieodwracalnie niebezpieczna dla fretki.

Jeżeli diagnoza zostanie postawiona zbyt późno stan jest już bardzo poważny i fretka jest skazana na śmierć. Śmierć może nastąpić nawet już po 2 miesiącach od rozpoczęcia rui.

Hiperestrogenizm może także wystąpić u fretek sterylizowanych, u których została resztka jajnika, czyli kawałeczek materii jajnika, którego nie zauważano przy kastracji i pozostawiono w jamie brzusznej.

Objawy kliniczne, które towarzyszą anemii estrogenowej to:

  • depresja
  • anoreksja
  • bladość dziąseł
  • wrzody
  • wylewy (malutkie wylewy na skórze i na dziąsłach)
  • krwotoki
  • krew w kale
  • zwiększenie ilości infekcji bakteryjnych (ropomacicze, zapalenie płuc, zakażenia)

Żeby zapobiec tej niebezpiecznej chorobie fretka powinna być kryta a najlepiej sterylizowana. Leki przeciwko rui używane u suk i kocic nie są polecane u fretki ponieważ łatwo doprowadzają do infekcji macicy (ropomacicza).

Jeżeli fretka jest już w rui (objawia się to powiększeniem wisienki) należy reagować szybko. Jeżeli stan ogólny i wyniki krwi są normalne można natychmiast sterylizować co doprowadzi do zakończenia rui.

Można przed sterylizacją zastosować terapię lekową, wstrzykując produkt doprowadzający do owulacji i zakończenia rui.

W przypadkach kiedy stwierdzono już anemię rokowania są złe albo tragiczne, ponieważ nawet jak przerwana zostanie ruja (chirurgicznie lub lekami) zniszczenia, które występują w szpiku kostnym regenerują się miesiącami, a w między czasie anemia pogarsza się. Można wtedy próbować wyleczyć fretkę wielokrotnymi transfuzjami krwi.2

…

W tej chwili możemy oprócz sterylizacji/kastracji zastosować również implant… Pamiętajmy też o chorobie nowotworowej nadnerczy, związanej ze wczesną sterylizacją/kastracją.

UWAGA: każdy hormonalny lek wyciszający w formie iniekcji, powinien zostać przeliczony na dokładną wagę fretki przez lekarza weterynarii! Zbyt duża dawka może wywołać ropomacicze i dodatkowo pogorszyć stan zdrowia fretki!

…

tłumaczenie: Eva
korekta: Ana
źródło:
1) www.furetti.com
2) www.sivae.it/furetto/furetto_iperestrogenismo.htm

…



Komentarze (1) do wpisu 'Hiperestrogenizm'



Zostaw komentarz