Chroniczna niewydolność nerek…
Niewydolność nerek charakteryzuje się utratą zdolności do oczyszczania organizmu z toksycznych produktów przemiany materii, wydalania wody oraz kontroli równowagi wewnątrzustrojowej (homeostazy). Objawami niewydolności będzie wyraźna zmiana objętości wydalanego moczu lub jego brak, narastanie objawów mocznicowego zatrucia organizmu oraz nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych krwi.1)
Jest to choroba degenerująca, która uderza w nerki i powoduje, że działanie obu organów jest kompleksowo ograniczone, a przez to determinuje wiele symptomów.
Chroniczna niewydolność nerek jest to złe funkcjonowanie, gdzie niektóre nefrony (które są podstawową jednostką funkcjonalno-strukturalną nerki), pozostają nieaktywne a wiec inne nefrony, te ocalałe, starają się przejąć pracę, dopóki dają radę. Przez to, że pewna liczba nefronów przestaje pracować, to praca kumuluje się, opóźnia a odczuwa to cały organizm. Oprócz powyższego, także te nefrony, które jeszcze działają, wyniszczają się i umierają z powodu ciągłego obciążenia.
Objawy niewydolności nerek…
- na początku zaczyna zwiększać się pragnienie
- następnie mogą pojawić się wymioty, po lub przed jedzeniem
- później następuje kapryszenie w jedzeniu
- a na koniec anoreksja: zwierzak coraz mniej je, aż do całkowitego odrzucenia jedzenia
- skóra traci swoją elastyczność, nie opada prawidłowo po podniesieniu (objawy odwodnienia)
- w późniejszym stadium choroby zwierzak może być obojętny na wszystko, nie interesuje go ani picie, ani jedzenie
- utrata przytomności, wiotczenie mięśni, konwulsje są ostatnim stadium, poprzedzającym śmierć zwierzaka
Rozpoznanie…
Przeważnie następuje zbyt późno! W momencie kiedy pojawiają się symptomy niewydolności nerek, to sygnał, że już przynajmniej 2/3 nefronów jest martwych i niestety widzimy już sygnały zbyt dużego obciążenia pozostałych żywych nefronów.
Dlaczego nerki nie działają?…
Chroniczna niewydolność nerek to rezultat uszkodzenia nerek. Te uszkodzenia mogą być spowodowane wieloma czynnikami, niestety trudno rozpoznawalnymi a nawet nieznanymi. Może to być choroba:
- wrodzona (dysplazja nerek, nerka policystyczna)
- naczyniowa (niedokrwienie)
- infekcyjna (odmiedniczkowe zapalenie nerek)
- toksyczna (glikol etylenowy)
- metaboliczna – przeciążenia układu
- immunologiczna
- autoimmunologiczna (lupus)2)
- nowotworowa
- pasożytnicza
To co nas jednak interesuje to rezultat. Gdy stawiamy diagnozę niewydolności nerek, opisujemy głównie aktualna dysfunkcje nerek, nie przyczynę choroby, która często pozostaje nieznana, gdyż już nawet minęła, a my widzimy tylko tego skutki.
Choroba raczej pogarsza sie czy jest stabilna?…
Gdy z jakiejkolwiek przyczyny nastąpi uszkodzenie nerki i przekroczy pewien poziom krytyczny (np. gdy obumarcie wynosi 7/8 masy nerek u kota, 5/6 masy nerek u myszy, 3/4 masy nerek u psa), choroba rozwija się już sama. Czyli te nefrony, które się uratowały (1/8 masy nerek kota poddanego nefrectomi eksperymentalnej) zaczynają być przeciążone pracą, powoli zaczynają chorować i obumierać. Czyli: pomimo że przyczyna początkowa zniknęła, następuje wyniszczenie progresywne dążące do zatrzymania pracy nefronów, pomimo tego, że w początkowej fazie zostały oszczędzone, więc były zdrowe pod każdym względem. Czyli w praktyce chroniczna niewydolność nerek jest chorobą progresywną, która na koniec doprowadza do degeneracji wszystkich nefronów i do śmierci.
Z jaką prędkością następuje pogorszenie niewydolności nerek?…
Nie można tego wiedzieć z góry. Prędkość z jaką niewydolność nerek się rozwija jest rożna w każdym przypadku. Żeby wiedzieć i poznać predyspozycje choroby, czyli jej rozwój, należy robić okresowe kontrole. Powinna być monitorowana odpowiedź organizmu na terapię. Według mojego doświadczenia, stosując jednakową terapię od diagnozy do śmierci mijało od 2 miesięcy do 4 lat.
Diagnoza…
Kreatynina jest to produkt metabolizmu muskułów (mięśni), który zostaje uwolniony mniej więcej równomiernie i mniej więcej w tej samej ilości u wszystkich zwierząt tego samego gatunku (trochę więcej u młodszych, trochę mniej u starszych). Tyle co zostanie wyprodukowane, tyle jest wyeliminowane przez nerki, żeby ilość, która pozostaje w krwi mogła być zawsze jednakowa (0,16-0,84 mg/dl). Jeżeli nerki słabo działają, eliminują jej mniej niż jest wyprodukowane, czyli poziom kreatyniny się podnosi. Możemy powiedzieć, że fretka ma prawie na pewno problemy z nerkami, jeżeli poziom kreatyniny przekroczy 1,4-1,5 mg/dl.
Badanie PU/PC określa równowagę białka do kreatyniny eliminowanych w moczu. Poziom ten wskazuje nam w jakim stopniu jest uszkodzona nerka, nie tylko jej niewydolność, ale ile substancji, które nie powinny przechodzić wydostaje się, np. białka. Im więcej białek przechodzi, tym bardziej stosunek PU/PC się podnosi i tym bardziej diagnoza jest nieprzychylna. Stosunek PU/PC równy lub wyższy niż 1,0 oznacza śmierć zwierzaka w ciągu miesiąca.
Badanie SDS-Age daje nam nie tyle ilość białka, wydalanego przez nerki, jak jego jakość. Są białka małe jak albuminy, które śladowo mogą przechodzić nawet u zdrowego zwierzaka. Są białka duże jak globuliny, które mogą przejść tylko, gdy nerka jest bardzo uszkodzona. Wiedza, które białka przechodzą jest interesująca ponieważ proteinuria (białkomocz), to dobry wskaźnik prognostyczny i główny cel terapeutyczny dla leków ACEinibitor (Inhibitory konwertazy angiotensyny) takich jak Fortekor. 3)
Inne badania użyteczne do diagnozy to:
- morfologia krwi (przy niewydolności nerek często występuje anemia)
- biochemia krwi
- usg nerek
- kompletne badanie moczu
Terapia…
ACE inibitors (inhibitory konwertazy angiotensyny): ich podstawową rolą jest to, by zmniejszyć proteinurię, czyli utratę białek poprzez nerkę. W warunkach eksperymentalnych wygląda, że są w stanie obniżyć ureę i kreatyninę plazmatyczną, ale w warunkach klinicznych ten efekt nie został zademonstrowany. Czy mogą być bezużyteczne? Są prawdopodobnie bezużyteczne wtedy kiedy nie ma proteinuri, a także wtedy gdy zwierzak jest karmiony karmą o niskiej zawartości białka. Cztery rożne badania (2 na psach, 2 na kotach) porównywalnie zademonstrowały, że zastosowanie ACE inibitors ma efekt terapeutyczny tylko na zwierzętach nieodpowiednio żywionych przy niewydolności nerek. Jeżeli są żywione odpowiednią karmą dla chorych na niewydolność nerek, dawanie ACE inibitors jest bezużyteczne. Wygląda, że osobniki z odmiedniczkowym zapaleniem nerek są szczególnie odporne na pozytywne działanie tychże leków. Czy mogą być szkodliwe? ACE inibitors mogą mieć odwrotny efekt, co zostało zademonstrowane u człowieka, podnosząc kreatyninę od 10 do 225% w porównaniu do poziomu podstawowego. Z tego względu kreatynina powinna być monitorowana w następnym miesiącu po rozpoczęciu terapii: wzrost kreatyniny powyżej 30% w ciągu 3 miesięcy u człowieka jest uważany za efekt niepożądany leku i jego podawanie może być wstrzymane. Mają przeciwwskazania? Są niewskazane w przypadkach: odwodnienia, hipotonii, wysokiego poziomu kreatyniny, alergii na składniki leku.4)
Żywienie: żywienie jest podstawą, działa i jest bardzo ważne. Odpowiednie żywienie może znacznie podnieść jakość i długość życia chorego zwierzaka. Powinno być wysokobiałkowe i nie powinno być robione domowym sposobem. Niektóre z karm dostępnych na rynku dla zwierząt z niewydolnością nerek: k/d Hill’s, NF Purina, Renal Eukanuba, Renal Farmina. Żywienie tego typu może zastąpić podawanie codzienne ACE inibitors.
Tłuszcze nasycone: ich używanie przy niewydolności nerek jest wskazane i nie zauważono przeciwwskazań.
Fluidoterapia: przywrócenie normalnego stadium nawodnienia organizmu jest podstawą, aby obniżyć poziom kreatyniny, zwierze staje się aktywniejsze i łatwiej jest leczyć. Nawadniamy podskórnie codziennie lub 2 razy w tygodniu.
Antykwasy/leki przeciwwymiotne: często przy niewydolności nerek występuje zapalenie błony śluzowej żołądka co powoduje nudności, wymioty, anoreksje. Żeby zainteresować zwierzaka jedzeniem należy wyeliminować nudności i nadkwasotę.5)
Erytropoetyna: podaje się w przypadkach szczególnie zaawansowanej nieodwracalnej anemii, która często towarzyszy niewydolności nerek, zwłaszcza u starszych osobników.6)
Antybiotyki: są wskazane w przypadkach, gdy występuje infekcja przewodu moczowego. Niewydolność nerek jest często połączona z odmiedniczkowym zapaleniem nerek ma szybki przebieg i nie reaguje na leki.
Kortyzon: nie polecany przy niewydolności nerek ponieważ przyspiesza metabolizm białka, przeciąża nerki, pogarsza zapalenie błony żołądka i może przyśpieszyć pogorszenie w przypadku odmiedniczkowego zapalenia nerek. Pomimo tego, gdy jest udokumentowane, że niewydolność nerek jest pochodzenia immunologicznego lub autoimmunologicznego, używanie kortyzonosterydów jest nieodzowne i wskazane.
…
przetłumaczono i opracowano na podstawie artykułu
autor: Dott.ssa Nicoletta Bevere, Ambulatorio Veterinario Rucellai, Milano
tłumaczenie: Eva
korekta: Ana
…
linki:
1) http://www.dialped.pl/archiwum/dializoterapia/niewydolnosc.html
2) http://pl.wikipedia.org/wiki/Autoagresja_kom%C3%B3rek
3) http://pl.wikipedia.org/wiki/Bia%C5%82komocz
4) http://pl.wikipedia.org/wiki/Inhibitory_konwertazy_angiotensyny
5) http://pl.wikipedia.org/wiki/Leki_przeciwwymiotne
6) http://pl.wikipedia.org/wiki/Erytropoetyna
uwaga: Większość informacji na tych stronach napisali ludzie, którzy mają duże doświadczenie w hodowli fretek jednak nie są weterynarzami. Wszystkie teksty były konsultowane ze specjalistami. Każda chora fretka powinna natychmiast znaleźć się u wykwalifikowanego i doświadczonego weterynarza, który specjalizuje się w leczeniu fretek. Pamiętaj fretki należą do zwierząt, u których symptomy choroby występują bardzo późno, co może prowadzić do ich nagłej śmierci. Nie próbuj żadnych “domowych sposobów” bez konsultacji ze specjalistą, nawet jeśli jakiś znajdziesz gdzieś w tekście na tej stronie. Informacje tu zawarte mogą powiększyć Twoją wiedzę i wyczulić Cię na niespecyficzne objawy w zachowaniu Twojej fretki, ale pamiętaj niewłaściwa, samemu postawiona diagnoza może decydować o jej życiu.
Wszystkie prawa zastrzeżone!
…
data opracowania: 2009 04 27