Rotawirusy są grupą wirusów należących do rodziny reowirusów (Reoviridae)… Są znane od kilkudziesięciu lat, zidentyfikowano siedem głównych grup z czego trzy (A, B i C) są zaraźliwe dla ludzi; grupa A jest najbardziej powszechna… Rotawirusy powodują wymioty i biegunkę i są najczęstszą przyczyną ostrej biegunki… Stwierdza się zakażenia rotawirusowe zarówno u ludzi jak i u zwierząt domowych (psy, świnie, bydło)…
Objawy chorobowe…
Rotawirusy powodują ostry stan zapalny żołądkowo-jelitowy… Schorzenie to jest różnie nazywane: „biegunka niemowlęca”, „biegunka zimowa”, „grypa żołądkowa”, „ostre niebakteryjne zakażenie żołądka i jelit” czy „ostre wirusowe zapalenie żołądkowo-jelitowe”…
Rotawirusowe zapalenie żołądkowo-jelitowe może przyjmować postać od bezobjawowej przez łagodną do ostrej postaci z objawami wymiotów, wodnistej biegunki i słabej gorączki…
Zakaźną dawkę stanowi już 10-100 wirusów… Ponieważ z biegunką rotawirusową często wydalana jest duża ilość wirusów, (108-1010/ml kału), dawka zakaźna może być z łatwością przenoszona przez skażone ręce, przedmioty lub naczynia… Dobrze udokumentowano przenoszenie wirusa drogą pokarmową, jak również przez drogi oddechowe, co może odgrywać znaczącą rolę w szerzeniu się choroby…
Wirus zakaża komórki jelitowe (enterocyty) kosmków jelita cienkiego, prowadząc do uszkodzeń nabłonka i biegunki… Okres inkubacji wynosi 1-3 dni… Objawy często zaczynają się gorączką, nudnościami, wymiotami, po których następuje 4-8 dni biegunki, czemu towarzyszą bóle brzucha… Może zdarzyć się chwilowa nietolerancja laktozy… Często (50% zachorowań) objawom towarzyszy infekcja dróg oddechowych… Chociaż ostra biegunka bez uzupełniania płynów i elektrolitów może prowadzić do śmierci, to zwykle następuje całkowity powrót do zdrowia… Najczęściej i najciężej chorują młode osobniki… Noworodki i szczenięta karmione piersią chronione są przez przeciwciała zawarte w mleku matki… Zakażenia u starszych i dorosłych osobników występują rzadziej i przebiegają łagodniej lub bezobjawowo… U osób z upośledzoną odpornością infekcja może mieć przebieg ciężki… W połączeniu z innymi chorobami zakaźnymi układu pokarmowego jest poważną chorobą…
Rotawirus grupy A…
Występuje na całym globie… To główna przyczyna ostrej biegunki (20% przypadków), około połowa wymaga hospitalizacji… W strefie umiarkowanej do infekcji zachodzi głównie zimą, a w tropikach przez cały rok…
Rotawirus grupy B…
Zwany także rotawirusową gorączką dorosłych lub ADRV, przyczynił się do kilku poważnych epidemii biegunki, która dotknęła tysiące ludzi w Chinach w różnym wieku…
Rotawirus grupy C…
Związany jest z rzadkimi przypadkami biegunki u dzieci w wielu krajach. Pierwsze przypadki zanotowano w Japonii i Anglii.
Każdego roku notuje się około 120 milionów przypadków zakażeń rotawirusowych, z czego u dzieci 600 000 do 650 000 to przypadki śmiertelne.
Rozpoznanie…
Rotawirusy, jako przyczynę choroby występującej u ludzi, zidentyfikowała w 1973 roku Ruth Bishop z Australii… Rozpoznanie zakażenia rotawirusowego polega na stwierdzeniu obecności antygenów wirusa w kale osoby chorej… Obecnie podstawą diagnostyki są tanie, łatwe i szybkie w wykonaniu lateksowe testy aglutynacyjne… Powszechnie stosowany na rotawirus grupy A jest test immunoenzymatyczny (EIA)… Jako alternatywne rozwiązanie w stosunku do testu EIA stosuje się w wielu laboratoriach mikroskop elektronowy i elektroforezę… Do wykrywania i rozpoznawania wszystkich trzech grup rotawirusów ludzkich wykorzystuje się również reakcję łańcuchowej polimeryzacji poprzedzoną odwrotną transkrypcją (RT-PCR)…
Źródła zakażenia…
Rotawirusy są przenoszone drogą pokarmową… Zasadnicze znaczenie w przenoszeniu choroby mają ręce… Do zakażenia dochodzi głównie poprzez spożycie pokarmu zanieczyszczonego kałem osobnika chorego… Również woda zanieczyszczona rotawirusami może być przyczyną zachorowań… Źródłem zakażenia mogą być produkty, które nie wymagają obróbki cieplnej, takie jak sałatki, owoce, czy przystawki…
Rotawirusy są całkiem trwałe w środowisku… Pomiary sanitarne stosowane dla bakterii i pasożytów w przypadku rotawirusów są nieefektywne, tak samo notuje się przypadki zakażeń w krajach o wysokim i niskim standardzie życia… Nie ma zadowalających metod analizy skażonej żywności, mimo że możliwe jest zastosowanie metod laboratoryjnych wykrywania wirusa w wodzie czy żywności przy wykorzystaniu reakcji odwrotnej transkrypcji łańcucha polimerazy RT-PCR…
Przebycie zakażenia rotawirusem powoduje powstanie w błonie śluzowej przewodu pokarmowego swoistych przeciwciał klasy IgA… Przeciwciała te chronią przed ponownym zakażeniem tym samym typem serologicznym wirusa… Możliwe są jednak zachorowania powtórne spowodowane innymi typami wirusa… Zachorowania te mają łagodniejszy przebieg… Przeciwciała obecne w surowicy nie pełnią funkcji ochronnych, dowodzą jedynie przebytego zakażenia…
Leczenie i zapobieganie…
Swoistego leczenia zakażeń rotawirusowych nie ma… W łagodnej postaci wystarczy doustne uzupełnianie płynów… Maluchy oraz osobniki z upośledzoną odpornością wymagają na ogół hospitalizacji i dożylnego podawania płynów i elektrolitów… W leczeniu choroby pomaga także spożywanie jogurtu… Obecnie jedynym sposobem zapobiegania zakażeniom wywołanym przez rotawirusy jest przestrzeganie higieny (staranne mycie rąk, odkażanie muszli sedesu i nocników, kuwet preparatami zawierającymi podchloryn sodu)…
Szczepionki…
W 2006 roku wprowadzono dwie szczepionki przeciwko infekcji rotawirusowej, dla których badania wykazały, że są bezpieczne i skuteczne w leczeniu dzieci1): Rotarix firmy GlaxoSmithKline i RotaTeq firmy Merck… Obie są przyjmowane doustnie; zawierają nieaktywny wirus… Podawane powinny być pomiędzy 6, a 24 tygodniem życia niemowlęcia…
…
opracowanie: Ana
źródło:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Rotawirusy
literatura:
1) http://www.mp.pl/artykuly/?aid=28870&spec=70
…