Osteodystrofia, z którą spotykamy się u fretek w okresie ich najintensywniejszego rozwoju, czyli od urodzenia (pokuszę się o stwierdzenie, że nawet wcześniej, już podczas życia płodowego) do 10 tygodnia życia, jest najprawdopodobniej wynikiem nieprawidłowego żywienia, a dokładniej wynikiem złego stosunku wapnia (Ca) do fosforu (P) w diecie tak samicy jak i młodych…

Nieprawidłowy stosunek tych dwóch pierwiastków w diecie może objawić się m.in.:

  • krzywicą (pogrubienie kończyn w okolicy chrząstek wzrostowych, przynasadowych lub na żebrach)
  • bólem i utrudnionym poruszaniem się zwierzęcia, co jest wynikiem rozwoju zmian w kościach kręgosłupa i objawów neurologicznych (niedowłady, porażenia)
  • wtórną, żywieniową nadczynnością przytarczyc, wynikającą z jednostronnego żywienia surowym mięsem, rybami, sercami, nerkami (które są bogate w fosfor, przez co organizm w celu wyrównania stosunku Ca:P we krwi, zaczyna pobierać Ca z kości – osłabiając je)

W naturze ta choroba jest prawie niespotykana…. Jest jakoby przypisana i często występuje u zwierząt żyjących w niewoli, których dieta jest nieodpowiednio skompensowana i źle zbilansowana, a warunki bytowe cechuje brak wystarczającego dostępu do naturalnych promieni słonecznych i UV… Zmiany chorobowe pozostawione same sobie, nie leczone, nie ulęgną cofnięciu… zwierzę często już do końca życia zostanie okaleczone… ;-|

Wapń…

Metabolizm wapnia i jego homeostaza jest kluczowym problem dla organizmu… Aż 99% wapnia ustroju zdeponowane jest w kościach, których jest on podstawowym budulcem (37% masy)… Wapń jest wchłaniany w przewodzie pokarmowym i wydalany w kanalikach nerkowych… Zasadnicza role w utrzymaniu homeostazy wapnia odgrywa aktywny metabolit witaminy D – 1,25(OH2)D3… Jest on niezbędny do wchłaniania wapnia w jelitach oraz jego resorpcji zwrotnej w kanalikach nerkowych… Homeostaza wapniowa kontrolowana jest hormonalnie…

Obniżenie poziomu wapnia w surowicy (np. mała podaż, złe wchłanianie) powoduje wydzielanie przez przytarczyce parathormonu (PTH)… PTH uwalnia wapń z kości poprzez pobudzanie osteoklastów… Stymuluje również produkcje 1,25(OH2)D3 z jej substratów w nerkach i wątrobie; równocześnie zwiększa resorpcje zwrotna wapnia w nerkach… Podwyższenie poziomu wapnia stymuluje komórki C tarczycy do produkcji kalcytoniny (KT)… KT działa bezpośrednio na komórki kostne; pobudza osteoblasty, paraliżuje osteoklasty… Powoduje zahamowanie wchłaniania wapnia z jelit oraz wzrost jego wydalania z moczem… Receptory KT znajdują się praktycznie we wszystkich tkankach… W układzie nerwowym KT stymuluje wydzielanie beta-endorfin, ma działanie przeciw bólowe, antydepresyjne, pobudza aktywność ruchową…

Zależnie od zaburzeń metabolicznych tkanki kostnej mogą powstawać następujące zespoły chorobowe:

  • osteoporoza – przewaga niszczenia nad tworzeniem kości, zmniejszanie się masy kości beleczkowej i korowej bez zaburzenia ich mineralizacji
  • osteomalacja – zahamowanie mineralizacji tworzonego przez osteoblasty osteoidu, np. brak wit. D – zespól złego wchłaniania
  • osteoskleroza – nadmierna mineralizacja osteoidu
  • osteodystrofia – ogniska zarówno osteoporozy jak i osteomalacji, np. osteodystrofia nerkowa1)

Przyczyny…

Jak już wspomniałam, choroba może być wynikiem jednego lub kilku wymienionych czynników:

  • złym żywieniem, gdzie dieta zawiera zbyt małą ilość wapna
  • lub małą przyswajalnością wapna ze strony organizmu spowodowaną brakiem witaminy D3, która bierze udział w przyswajaniu wapna oraz brakiem witaminy A
  • lub z braku dostępu do promieni ultrafioletowych

Niektóre zwierzęta są bardziej podatne od innych na chorobę, zwłaszcza samice w ciąży, ponieważ ich organizm zużywa wtedy dużo składników mineralnych, w tym i wapna… Jeśli do tego zwierze jest przetrzymywane w pomieszczeniu, gdzie jest mały dostęp do promieni UV, to wtedy nie są aktywowane ProVitD3 i VitD3, a więc witaminy biorące udział w formowaniu wapna…

Objawy…

Typowe objawy osteodystrofii:

  • letarg
  • niechęć do poruszania się, problemy z chodzeniem i bieganiem, brak kociego grzbietu
  • bolesność kończyn i utrudnione poruszanie się zwierzęcia
  • większa lub mniejsza kulawość
  • zwiększona waga malucha ale ze słabymi, cienkimi łapami
  • opuchlizna łap
  • miękkie i bolące przy dotyku stawy
  • rozjeżdżające się na boki łapki, brak ich kurczliwości pod brzuszkiem

Efekty…

Choroba czyni duże spustoszenie w organizmie zwierzaka i w jej konsekwencji możemy spotkać się z poniższymi skutkami:

  • kruchość kości, zwłaszcza kości długich ciała co może powodować samoistne złamania
  • deformacje kości, co z kolei może także spowodować deformacje innych organów wewnętrznych
  • deformacją kręgosłupa, szczęki, łap, ogona lub karku
  • krzywica
  • wtórną, żywieniową nadczynnością przytarczyc
  • zmianami neurologicznymi (niedowład, porażenie)

Im dłużej nie leczona tym skutki mogą być bardziej fatalne i nieodwracalne – zła budowa kości, złamania i deformacje mogą doprowadzić do ogólnego osłabienia organizmu, a to z kolei może doprowadzić do osłabienia całego systemu immunologicznego…

Terapia…

Działania mogą mieć charakter zapobiegawczy lub korygujący…
Zapobiegawcze:

  • odpowiednie żywienie samic ciężarnych, bogate w wapno i witaminy
  • oraz odpowiedni dostęp do światła, promieni UV poprzez stworzenie warunków jak najbardziej zbliżonych do naturalnych

Korygujące:

  • zmiany bytewe i dostęp do naturalnego światła
  • udanie się do weterynarza, który podejmie odpowiednie leczenie po wcześniejszym zdiagnozowaniu choroby; poda odpowiednie ilości wapna oraz witamin biorąc pod uwagę kondycje fizyczną, wagę i wiek zwierzaka; doradzi dostosować odpowiednią dietę

Najczęściej występujące odmiany osteodystrofii:

  • osteodystrofia tkankowa
  • osteodystrofia hipertroficzna (przerostowa)
  • hiperwitaminoza D
  • osteochondroza

Osteodystrofia hipertroficzna (przerostowa)
Choroba ta ma następujące objawy:

  • ospałość
  • brak chęci ruchu
  • obolałość zwłaszcza karku i klatki piersiowej
  • podwyższona temperatura

Hiperwitaminoza D
Występuje u zwierząt, którym podaje się zbyt duże ilości oleju z wątroby dorsza lub innych integratorów witaminowych, zawierających witaminę D… Nadmiar witaminy D powoduje przewitaminizowanie co skutkuje:

  • odwapnieniem kości
  • hipercalcemią
  • zwapnieniem nerek

Witamina D jest syntezowana na poziomie skórnym przez światło słoneczne, wiec nie należy dodawać do pożywienia zbyt wielu składników zawierających tą witaminę, zwłaszcza iż jest to witamina rozpuszczalna w tłuszczach, czyli nie jest wydalana na zewnątrz, a jej nadmiar magazynuje się w organizmie…

Osteodystrofia tkankowa (pokarmowa)
W przypadku osteodystrofii występującej u maluchów mamy do czynienia z jej odmianą pokarmową… Powodem jej jest głownie nieodpowiednie wyżywienie, charakteryzujące się złym stosunkiem wapnia do fosforu, który prawidłowo powinien wynosić 1,2:1… Zwłaszcza dieta oparta na mięsie, gdzie stosunek wapna do fosforu wynosi 1:16, wątróbka 1:35, nerki 1:22… Jak widzimy wyraźnie zachwiane są proporcje Ca:P w takiej diecie… Aby nie dopuścić do braku wystarczających ilości tych składników we krwi, należy dietę mięsną uzupełniać minerałami i witaminami, zwłaszcza wapniem i witaminą D oraz A…

Aby zagwarantować normalne uwapnienie krwi, organizm zwierzęcia reaguje na niedobory wydzielając parahormon, który wywołuje nieodpowiednie przyswajanie wapna i demineralizacje kości, czego skutkiem będzie osteodystrofia…. W fazie bardziej rozwiniętej następuje samoistne łamanie się kości nawet w wielu miejscach.2-3)

Leczenie…

To za duże słowo, bardziej pasuje w tym miejscu użycie sformułowania “zminimalizowanie skutków” i przywrócenie odpowiedniej gospodarki mineralno-witaminowej…

  1. naświetlania: LAMPA ZOO MED REPTISUN 5.0 UVB 26wn, która powinna być podwieszona w klatce, a jej światło powinno mieć możliwość padania na fretkę przez 8 godzin dziennie
  2. ograniczenie ruchu na śliskich powierzchniach
  3. dieta: mięso z dodatkiem mielonych kości, chrząstek, ścięgien i skóry lub dodatkiem żywieniowym w postaci MĄCZKI KOSTNEJ (zastępczo może być stosowany wywar/galareta z rozgotowanych kości wołowych, wieprzowych, łapek drobiowych, ale musi być uzupełniony wapnem), jajka przepiórcze, olej lniany… Najlepiej dodawać do diety fosforan wapnia w mieszance 2 do 1 (stosunek wapna do fosforu) ze wszystkimi witaminami, łącznie z A, kilkoma rodzajami D, całą grupą B i dodatkowymi pierwiastkami… Przykładowe suplementy diety zawierające 2 i 3 krotnie większy stosunek Ca do P to:

…

Miejmy nadzieję, iż nasze opracowanie pomoże w walce z tą chorobą…

UWAGA! przy diecie przemysłowej (suche karmy i inne sklepowe), ostrożnie z dodatkami witaminowo-mineralnymi, aby nie doprowadzić do hiperwitaminozy!!!…

Po przeanalizowaniu składów ww. suplementów witaminowo-mineralnych, stwierdziłam iż fosfor jest zupełnie zbędny i kupuję sam węglan wapnia…  Jeżeli podaję porcję mięsa bez kości, to wtedy stosuję odrobinę wapnia, jeżeli mięso z kością to najwyżej dodaję odrobinę Calo-Pet…

Osoby, walczące z tą chorobą, mogą po konsultacji z własnym lekarzem weterynarii zastanowić się nad podawaniem ok. 0,3ml1) CALCYTONINY (calcitonin/calcihexal) w połączeniu z WAPNEM…

1) dawka dla 8 miesięcznego samczyka

…

tłumaczenie: Eva
opracowanie i korekta: Ana
literatura i linki:
1) Czerwiński E.: Zaburzenia metabolizmu tkanki kostnej, w: Podstawy chirurgii. Podręcznik dla lekarzy specjalizujących się w dziedzinie chirurgii ogólnej.
2) http://baiaazzurra.homestead.com/osteopatie_sviluppo_2.html
3) http://it.wikipedia.org/wiki/Osteodistrofia_fibrosa

…



Zostaw komentarz