Kilka lat temu w Polsce można było dostać fretki o trzech odmianach barwnych, tzw. tchórza standard w brązowym kolorze, tchórza black w czarnym kolorze lub albinosa (wada genetyczna: brak pigmentu – biały kolor i czerwone oczy)… W chwili obecnej odmian barwnych, umaszczeń i długości futra jest kilkanaście… I można się w nich całkowicie pogubić… ;-) Aby dokładnie określić kolor i wzór jego rozmieszczenia należy spojrzeć z kilku “płaszczyzn”… Po pierwsze określamy kolor, następnie koncentrację tego koloru (wzór rozmieszczenia/umaszczenie), później jeszcze mogą dojść białe znaczenia, a na koniec długość futra… A wydawałoby się że to takie proste!… Niżej przedstawię tabele kolorów, koncentracji, białych znaczeń oraz tabelę zbiorczą a także kilka fotek, ale z pewnością nie dla każdej odmiany barwnej, gdyż na tym polu jest zbyt duże urozmaicenie i ciągłe zmiany…

KOLORY STANDARDOWE (COLOR STANDARDS – THE BASICS)

Kolor, barwa futerka… Jak już wcześniej napisałam mamy trzy bazowe kolory: czarny, brązowy i biały… Mieszanie między tymi kolorami pozwoliło na stworzenie odcieni, które oparte są na barwach wyjściowych… I tak zmieszanie czarnego z białym dało wiele odcieni popielu, a brązowego z białym cała gamę barw, począwszy od czekolady, poprzez champagne po cynamon (czyli te rudawe)…

nazwa koloru	kolor włosów okrywowych	kolor włosów podszyciowych (podszerstka)	kolor oczu	kolor nosa
albino1	brak pigmentu (koloru) – od białego po kremowy, preferowany biały * może występować głuchota	brak pigmentu (koloru) – od białego poprzez kremowy do żółtego, preferowany biały	brak pigmentu (koloru) – rubinowy, różowy (w wyniku prześwitujących naczyń krwionośnych przez przezroczystą źrenicę i tęczówkę)	brak pigmentu (koloru) – różowy bez plam, cętek i przetarć
dew2 bew3	od białego do kremowego, preferowany biały * może występować głuchota	od białego do kremowego, preferowany biały	burgundowy granatowy	różowy bez plam, cętek i przetarć

…

…

nazwa koloru	kolor włosów okrywowych	kolor włosów podszyciowych (podszerstka)	kolor oczu	kolor nosa
black	czarny, wzorcowe osobniki posiadają włos w kolorze głębokiej czerni	preferowany biały, dopuszczalny o lekkim złotym odcieniu	czarny lubprawie czarny	preferowany czarny,dopuszczalny czarny cętkowany
black sable	ciemny popielato-czarny brąz bez ciepłych tonów z zauważalnym czarnym błyszczącym połyskiem na końcówkach	preferowany od białego do kremowego,ale nie żółty	ciemnobrązowy lub prawie czarny	preferowany popielato-czarny brąz, dopuszczalne są czarno-brązowe cętki lub przetarcia
sable	ciepły, głęboki brąz	preferowany jest od białego do kremowego lub lekko złoty, ale nie żółty	brązowy lub prawie czarny	preferowany jasno-brązowy, może być z brązowymi plamami, cętkami lub obrysem”T”
chocolate	ciepły brąz o odcieniu mlecznej czekolady	preferowany jest biały, ale z lekko złotym odcieniem jest akceptowalny	preferowany brązowy, ciemny burgund jest do zaakceptowania	preferowany różowy i beżowy lub różowy z jasno brązowym obrysem “T”, dopuszczalny także ceglasty
champagne	brunatny brąz lub rozcieńczona wersja brązu o odcieniu mlecznej czekolady	preferowany od białego do kremowego,ale nie żółty	od jasnego do ciemnego burgundu	preferowany beżowy i różowy lub różowy z beżowym lub jasno brązowym obrysem “T”
cinnamon	głęboki jasno kasztanowy, rdzawy, rudy	preferowany złoty odcień, biały jest dopuszczalny	od jasnego do ciemnego burgundu	preferowany ceglasty, beżowo-różowy z jasno brązowym lub ceglastym obrysem “T”, dozwolony różowy ale niekorzystny

KONCENTRACJA KOLORU – UMASZCZENIE (COLOR CONCENTRATION – THE COLOR PATTERNS)

Teraz przejdziemy do omówienia koncentracji koloru, inaczej umaszczenia, czyli jak i z jakim natężeniem rozkłada się kolor na ciele fretki… Nie może być za łatwo, dochodzi kilka kolejnych rodzajów… I kto się w tym wszystkim połapie?… Mam nadzieję, że poniższa tabelka troszkę przybliży temat i pomoże w określeniu odpowiedniego umaszczenia własnej freci… ;-)

nazwa	koncentracja koloru	rodzaj maski (wzór na głowie)	kolor nosa
solid	procentowy stosunek włosów kolorowych do białych powinien stanowić 100% (ideał – wzorcowy – self) jednolity kolor umaszczenia bez znaczeń w innym kolorze	brak maski “szopa” poprzez zlanie się jej z resztą koloru na głowie, dopuszczalne jasne plamy nad oczami w ciemnych odmianach może występować biała broda i biały obrys uszu	zależny od bazowego koloru włosa okrywowego
standard	procentowy stosunek włosów kolorowych powinien wynosić 90% do 10% białych- można zauważyć jaśniejszy tułów, a ciemniejsze kończyny, głowę, brzuch, zad i ogon	pełna maska “szopa” lub w kształcie “T”charakterystyczne jasne umaszczenie kufy wokół nosa oraz wokół oczu (jasne plamy w kształcie półksiężyca za każdym okiem, które zazwyczaj zlewają się w poprzek czoła w jasny pas, co powoduje wyraźną ciemną maskę “szopa pracza” okalającą oczy) i biało obramowane uszy	zależny od bazowego koloru włosa okrywowego
point (siamese)	bardzo wyraźna różnica między jasnym tułowiem i ciemniejszą koncentracją koloru na kończynach i ogonie, idealnie gdy tułów i głowa są białe a kolor skoncentrowany na kończynach i ogonie	kufa jasna ze szczątkową maseczką “szopa” w kształcie okularów lub zanikającej strzałki “V” black, black sable, sable, chocolate i cinnamon – maska powinna być cienka w kształcie “V”, nieakceptowalna pełna maska lub w kształcie “T” champagne – maska w kształcie “V” lub brak maski	kolor nosa powinien być lżejszy niż określony dla bazowych kolorów, przeważnie różowy, beżowy lub z obrysem kształtu “T”
roan4	procentowy stosunek włosów kolorowych powinien wynosić 60-50% do 40-50% białych- stężenie koloru 50% włosów kolorowych do50% białych daje efekt “sól i pieprz” – duża tendencja odbarwienia bazowego koloru na biały	maska zależy od bazowego koloru i wzoru	zależny od bazowego koloru i wzoru włosa okrywowego
striped4	procentowy stosunek włosów kolorowych powinien wynosić 10% do 90% włosów białych- włosy kolorowe w formie rozrzuconych na ciele plamek/cętek, przypruszenia i/lub paska/pręgi na ogonie i zadzie – taki układ koncentracji kolorowych włosów jest charakterystyczny dla odmiany dew/bew	brak maski, głowa idealnie biała	różowy bez plam, cętek i przetar

…

…

…

…

…

BIAŁE ZNACZENIA (WHITE MARKINGS – THE WHITE PATTERNS)

Myśleliście, że to już koniec?… O nie, nie!… Teraz czas na białe znaczenia… Poznaliśmy kolory oraz ich koncentrację na ciele fretki, teraz na to wszystko musimy nanieść białe znaczenia, których jest kilka rodzajów… ;-)

nazwa	oznaczenia głowy	inne oznaczenia	kolor oczu	kolor nosa
mitt4	maska i inne oznakowania głowy powinny być odpowiednie do bazowego koloru i jego koncentracji	mitts, tzw. rękawiczki, skarpety lub tipsy powinny być na wszystkich łapach, może wystąpić biały śliniak, białe łaty na kolanach oraz dopuszczalna biała końcówka ogona	kolor oczu uzależniony od koloru włosów okrywowych lub w różnych odcieniach burgundu	kolor nosa jest uzależniony od bazowego koloru włosa
panda4	preferowana całkowicie biała głowa wraz z karkiem, gardłem i szyją, dopuszczalne są kolorowe pierścienie wokół oczu * może występować głuchota	skarpety powinny być na wszystkich łapach, mogą wystąpić białe łaty na kolanach oraz dopuszczalna biała końcówka ogona możliwe niewielkie odbarwienia karku, plamy i łaty na brzuchu oraz wewnętrznej stronie ud; ogon i łapy ciemne	kolor oczu uzależniony od koloru włosów okrywowych lub w różnych odcieniach burgundu	nos powinien być różowy lub różowy z delikatną obwódką
blaze4	charakterystyczna długa, biała pręga od czoła, przechodząca między uszami, aż do karku, a nawet łopatek, maska uzależniona jest od bazowego koloru i koncentracji, dopuszczalna jest delikatna maska i obwódka w okół oczu, pełna maska jest niedopuszczalna *często występuje głuchota lub niezrównoważenie emocjonalne	na wszystkich łapach powinny być tipsy (białe palce) lub mitts (skarpety), może występować śliniak, łaty na kolanach i biała końcówka ogona, dopuszczalny jest biały lub nakrapiany brzuch	kolor oczu uzależniony od koloru włosów okrywowych lub mogą być w różnych odcieniach od rubinowych po ciemno brązowe	nos powinien być różowy lub różowy z delikatną obwódką
milkmounth4	brak maski, miejsce której zajmuje białe oznakowanie ciągnące się od podgardla (śliniaka), okalające nos oraz oczy, często obejmując jedno albo oba, do czoła – oznakowanie charakterystyczne dla umaszczenia solid, często z tendencją do całkowitego odbarwienia choć zdarzają się osobniki bez genu ROAN (czarnonose)	mogą wystąpić tipsy lub mitts, tendencja do roaningu choć zdarzają się czarnonose bez genu roan	kolor zależny od koloru bazowego	różowy, nakrapiany lub ciemny w zależności od koloru bazowego

…

…

KOMBINACJE ODMIAN BARWNYCH (COLOR/PATTERN COMBINATION CHART)

A teraz zwariujecie… Kolej na połączenie kolorów z umaszczeniem i białymi znaczeniami… Niektóre z poniższych odmian barwnych są bardzo rzadkie, a niektóre są przypisane do danego koloru oraz jego koncentracji i nie występują w innych (-), np. czyste black solid o czarnym futrze i ciemnym podszerstku (blackself), dew/bew o śnieżnobiałym futrze i czarnych oczach, czy wzorcowy point o białym korpusie a ciemnych kończynach, występują bardzo rzadko… pierwsze milkmounth (mlecznobrode) wystąpiły w black solid, a teraz zdarzają się już w kolorze chocolate… ;-) Najpopularniejszymi i najczęściej występującymi kolorami są black sable i sable oraz umaszczenie standard z charakterystyczną maseczka “szopa” na oczach… ;-)

…..kolor …..	…..maska…..	.bez znaczeń.	mitt4	panda4	blaze4	.milkmounth4.
black	solid	black solid	black solid mitt	-	black solid blaze	black milkmonth
	standard	black [standard]	black [standard] mitt	black [standard] panda	black [standard] blaze	-
	point	black point	black point mitt	black point panda	black point blaze	-
	roan4	-	black roan mitt	black roan panda	black roan blaze	-
black	striped4	dew/bew black striped

…

…..kolor …..	…..maska…..	.bez znaczeń.	mitt4	panda4	blaze4	.milkmounth4.
black sable	solid	black sable solid	black sable solid mitt	-	black sable solid blaze	black sable milkmonth
	standard	black sable [standard]	black sable [standard] mitt	black sable [standard] panda	black sable [standard] blaze	-
	point	black sable point	black sable point mitt	black sable point panda	black sable point blaze	-
	roan4	-	black sable roan mitt	black sable roan panda	black sable roan blaze	-
black sable	striped4	dew/bew black sable striped

…

…..kolor …..	…..maska…..	.bez znaczeń.	mitt4	panda4	blaze4	.milkmounth4.
…..sable…..	solid	sable solid	sable solid mitt	-	sable solid blaze	sable milkmonth
	standard	sable [standard]	sable [standard] mitt	sable [standard] panda	sable [standard] blaze	-
	point	sable point	sable point mitt	sable point panda	sable point blaze	-
	roan4	-	sable roan mitt	sable roan panda	sable roan blaze	-
sable	striped4	dew/bew sable striped

…..kolor…..	…..maska…..	.bez znaczeń.	mitt4	panda4	blaze4	.milkmounth4.
..chocolate..	solid	chocolate solid	chocolate solid mitt	-	chocolate solid blaze	chocolate milkmonth
	standard	chocolate [standard]	chocolate [standard] mitt	chocolate [standard] panda	chocolate [standard] blaze	-
	point	chcolate point	chocolate point mitt	chocolate point panda	chocolate point blaze	-
	roan4	-	chocolate roan mitt	chocolate roan panda	chocolate roan blaze	-
chocolate	striped4	dew/bew chocolate striped

…..kolor …..	…..maska…..	.bez znaczeń.	mitt4	panda4	blaze4	.milkmounth4.
.champagne.	solid	champagne solid	champagne solid mitt	-	champagne solid blaze	champagne milkmonth
	standard	champagne [standard]	champagne [standard] mitt	champagne [standard] panda	champagne [standard] blaze	-
	point	champagne point	champagne point mitt	champagne point panda	champagne point blaze	-
	roan4	-	champagne roan mitt	champagne roan panda	champagne roan blaze	-
champagne	striped4	dew/bew champagne striped

…..kolor…..	…..maska…..	.bez znaczeń.	mitt4	panda4	blaze4	.milkmounth4.
.cinnamon.	solid	cinnamon solid	cinnamon solid mitt	-	cinnamon solid blaze	cinnamon milkmonth
	standard	cinnamon [standard]	cinnamon [standard] mitt	cinnamon [standard] panda	cinnamon [standard] blaze	-
	point	cinnamon point	cinnamon point mitt	cinnamon point panda	cinnamon point blaze	-
	roan4	-	cinnamon roan mitt	cinnamon roan panda	cinnamon roan blaze	-
cinnamon	striped4	dew/bew cinnamon striped

ODMIANY OKRYWY WŁOSOWEJ (FUR LENGHT)

Żeby było zabawniej!… Na to wszystko należy jeszcze nałożyć długość futerka… Wyróżniamy 3 długości włosa u fretek… W poniższej tabeli podam przybliżone wielkości, ale o zakwalifikowaniu fretki pod dany rodzaj futra nie zależy od jego długości, ale od połączeń genetycznych…  ;-)

nazwa	włos okrywowy i inne cechy	włos podszyciowy	nos
standard	długość do 50mm, szorstki w dotyku zwłaszcza w porze letniej powstaje  przez połączenie w pary: - standard i standard - standard i halfangora	bardzo gęsty	bez zniekształceń
half angora	długość od 50 do 70mm, miękki i jedwabisty w dotyku, w okresie letnim nie do odróżnienia od standardowego powstaje  przez połączenie w pary: - standard i halfangora - halfangora i halfangora - halfangora i angora	gęsty	bez zniekształceń
angora	długość powyzej 100mm, miękki i jedwabisty w dotyku, w okresie letnim sporo krótszy powstaje  przez połączenie w pary: - halfangora i halfangora - halfangora i angora - angora i angora (nie zalecane) * w sporadycznych przypadkach może występować bezpłodność u samców UWAGA! nie należy rozmnażać samiczek angor bez zapewnienia co najmniej 1-2 mamek dla nowo narodzonych szczeniaków, które urodzą 1-2 dni przed anorką (idealnie jak tego samego dnia) – samice angor mają problem z laktacją lub ich mleko jest o słabej wartości odżywczej	słabo wykształcony lub brak	duży, szeroki i ze zniekształconymi płatkami, często występuje krzywa przegroda i owłosienie wewnątrz oraz na zewnątrz nozdrzy

…

PRZYKŁAD ODBARWIENIA…

U fretek zdarza się zupełna przemiana barwna związana z częstym dziedziczeniem genu ROAN, co można prześledzić na załączonych zdjęciach fretki Vesuvio z hodowli frettchenbande.net … Jest to dość zaskakujące, w niektórych przypadkach możemy z fretki zupełnie czarnej otrzymać jasnego silvera, a z silvera czy innych “łaciaków” dew’a…

foto by: www.frettchenbande.net

…

¹⁾ albinizm (łc. albus “biały”) – zbiorcza nazwa grupy wrodzonych chorób; zaburzenie metabolizmu tyrozyny (brak tyrozynazy), powodujące zmniejszenie lub brak produkcji melanin w komórkach barwnikowych, związane z występowaniem genu recesywnego (recesywność genetyczna). Skóra osobników dotkniętych bielactwem wrodzonym (albinosów) jest bardzo jasna lub biała, włosy (sierść, pióra) białe, źrenica czerwona, z powodu przeświecania naczyń krwionośnych przez przezroczyste tęczówki. Brak melaniny skutkuje nadmierną wrażliwością na promienie UV światła słonecznego (stany zapalne, rumienie, pęcherze, nadżerki i nadmierne zrogowacenia). Bielactwo wrodzone upośledza zwykle wzrok (wskutek niedoboru barwnika w oczach – światłowstręt, oczopląs, zmiany w siatkówce), niekiedy także słuch (głuchoniemota – zespół Tietza). Powyższe powoduje, że albinosy są słabsze i narażone na wiele chorób w tym psychicznych oraz na nowotwory. Bielactwu towarzyszą również inne schorzenia o prawdopodobnym podłożu autoimmunologicznym, jak np.: cukrzyca, anemia złośliwa, niektóre choroby tarczycy…

²⁾ DEW – Dark Eyed White – biała fretka o ciemnych oczach

³⁾ BEW – Blue Eyed White – biała fretka o niebieskich oczach

⁴⁾ ROAN to nie tylko koncentracja koloru, ale także GEN ROAN, czyli skłonność do odbarwienia dowolnego koloru futra na biały (siwienie), uwidacznia się w postaci białych końcówek włosów okrywowych, aż do całkowitego wybielenia, najczęściej występuje wraz z białymi znaczeniami, ale zdarza się i w innych odmianach barwnych i ich koncentracji

^[x] zwyczajowo pomijane w opisie

…

opracowanie: Ana
literatura:
1) The American Ferret Association

…

Komentarze (1) do wpisu 'Odmiany barwne'

• Czasami się zastanawiam jaką barwę ma moja fretka;)

  wardi on 17 czerwca 2010 02:43

Zostaw komentarz

Nick (potrzebny)

E-mail (niepublikowany) (potrzebny)

URL

Anty Spam: Suma cyfr: 3 + 5 ?