Olej lniany jest jednym z wielu dodatków żywieniowych, suplementem uzupełniającym dietę fretki… A mianowicie jest źródłem niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych [NNKT], w szczególności kwasów tłuszczowych z grupy n3… Dodajemy go do diety fretki wtedy, gdy zakupione mięsa są mięsami z marketów… Jeżeli mięso dla fretek zdobywamy ze znanych i sprawdzonych źródeł (np. kurnik babci) i wiemy, że mięsa są wynikową wolnego odchowu, to nie musimy dodawać żadnych olei… ;-)
Co prawda, olej jest produktem pochodzenia roślinnego, a my wiemy że fretki jedzą mięso a nie roślinki, ale pewien składnik w nim zawarty (n-3) jest niezbędny w diecie naszych zwierząt jak i naszej, a podajemy go bardzo małą ilość – ok. 1g, co stanowi 0,0125 setnych całego posiłku… ;-)
Jak już wspomniałam, olej w diecie fretki jest suplementem kwasów tłuszczowych n3 i podajemy go w niewielkich ilościach, około 0,5-2ml na fretkę / na całodobowy posiłek (gdy mamy tylko jedną fretkę możemy użyć strzykawki 2 lub 5ml do odmierzenia odpowiedniej dawki i podać fretce, a w przypadku większej ilości fretek podajemy do posiłku pół/całą łyżeczkę od herbaty po wcześniejszym sprawdzeniu jej pojemności – też możemy użyć strzykawki, napełniamy ją wodą i przelewamy na łyżeczkę, aż do wypełnienia – sprawdzamy ile mililitrów znikło ze strzykawki, co będzie pojemnością naszej łyżeczki)… ;-)
Dlaczego podajemy NNKT n3? Aby zrównoważyć nadmiar n6, którym charakteryzują się obecnie dostępne dla nas mięsa w sklepach… ;-)
Najważniejszą sprawą, o której należy pamiętać, to to, że olej lniany powinien być olejem bardzo dobrej jakości, np. Olej Lniany BOFLAX do diety dr Budwig lub EssentiALA Pure Essence of Omega 3 – 120ml, Oleofarm, Złotopolski, a także powinien być:
- tłoczony na zimno z pierwszego tłoczenia
- kupowany w miejscu (sklepie, aptece), gdzie jest przechowywany w zaciemnionych lodówkach (takich jak do wina)… sami też przechowujemy taki olej w lodówce, nawet gdy jest jeszcze zamknięty (olej podlega szybkiemu psuciu, tzw. jełczenie, pod wpływem powietrza, światła i temperatury)
- kupowany w mniejszych butelkach (100-250ml), gdyż ma krótki okres ważności (gorzkawy smak oznacza, że olej jest bliski terminu ważności lub był wcześniej źle przechowywany i należy go wyrzucić)
- o dużej zawartości n3 a małej zawartości n6
Dbając o urozmaicenie diety fretki, możemy zamiennie podawać oleje rybie (z kryla, dorsza, łososia), z uwzględnieniem powyższych zasad jakości… Czytaj więcej… Należy także pamiętać, że olei rybich stosujemy również mało – maksymalnie 1-2ml na fretkę / na dobę, gdyż mają w składzie metale ciężkie i pestycydy, które kumulują się w organizmie…
W diecie fretek możemy stosować inne oleje roślinne dobrej jakości, extra vergin z pierwszego tłoczenia, ale to tylko jako smakołyk, podany „raz na rok”, nie wnoszą nic do diety:
- z ogórecznika 0,5-1ml na fretkę / na dobę
- z wiesiołka 0,5-1ml na fretkę / na dobę
- krokoszowy 0,5-1ml na fretkę / na dobę
- z ostu 0,5-1ml na fretkę / na dobę
- z kiełków pszenicy [witamina E] 0,5-1ml na fretkę / na dobę
- z oliwek [kwasy NNKT] 0,5-1ml na fretkę / na dobę
- arganowy 0,5-1ml na fretkę / na dobę
W sytuacjach chorobowych, tj. niewydolność wątroby i/lub trzustki, i tylko w czasie leczenia w konsultacji z lekarzem weterynarii, możemy używać oleju kokosowego, jako zamiennika ciężkostrawnego tłuszczu zwierzęcego, ale lepszą alternatywą jest masło lub tłusta śmietana… ;-)
Nigdy, ale to nigdy, nie używamy w diecie fretek innych olejów roślinnych:
- rzepakowego!, gdyż jest rafinowany i zawiera od 1 do 50% kwasu erukowego, który wg przeprowadzonych badań na zwierzętach wykazał hamowanie wzrostu i zmiany czynnościowe oraz histopatologiczne (patologie anatomiczne) w mięśniu sercowym oraz wiele innych schorzeń
- sojowego
- kukurydzianego
- ryżowego
- palmowego i pochodnych z palmy oraz innych tropikalnych
- kakaowego
- z orzechów
- unikamy także wszelkich olei pestkowych, np. olej z pestek winogron
Oleje mieszane
Możemy także spotkać się z wariantami olei komercyjnych dla zwierząt, które przeważnie są mieszanką olei roślinnych i rybich, w tym tranów, tj. furo tone … Osobiście nie polecam tych olei, gdyż:
- nie zawierają odpowiedniej ilości kwasów tłuszczowych n3, lub zupełnie inne (n6, n7, n9), których nie musimy suplementować
- są mieszanką olei rafinowanych roślinnych, a bardzo małą ilością oleju rybiego, czy tranu
- dzienna dawka zalecana przez producenta to około 4g – 5ml (1 łyżeczka)!
- ich cena jest zbyt wysoka w odniesieniu do jakości
Ważne!
Olej lniany:
- stosujemy zamiennie z olejami rybimi (cały czas stawiamy na różnorodność w diecie fretek!) – nigdy nie łączymy ilości obu olei
- ma pochodzić z pierwszego tłoczenia na zimno
- ma być bez zbędnych substancji „uszlachetniających”
- ma mieć w składzie przewagę kwasów n-3 nad kwasami n-6 (czytamy dokładnie skład na etykiecie!), gdyż podajemy go po to, aby wyrównać stosunek kwasów tłuszczowych w diecie mięsnej, gdzie obecnie wynosi on 20:1 (n6:n3), a powinno być maksymalnie 4:1 z tendencją do 1:1
- powinien być odpowiednio przechowywane (w lodówce)
- podawany od razu z uwagi na łatwość utleniania i szybkie jełczenie
Ponadto, nie można przesadzać z ilością oleju, gdyż jest bogaty w kwas alfa-linolenowy [ALA], zaliczany do kwasów z grupy n-3 [omega-3], który konwertowany jest do kwasu eikozapentaenowego [EPA], a następnie do kwasu kozaheksaenowego [DHA]… Niestety, w skrajnych przypadkach, ta konwersja może niekorzystnie obciążać pracę trzustki…
Uwaga!
- nie stosujemy żadnych olei sklepowych, rafinowanych (z półki) – produkowanych na dużą skalę, typu rzepakowy, słonecznikowy, itp., gdyż są „uszlachetniane” metodą uwodornienia, co zmienia ich właściwości fizyczne i chemiczne lub są z dużą domieszką olei mineralnych (ropa naftowa)
- nie stosujemy wszelkiego rodzaju margaryn (utwardzonych olei)
- jadalny olej lniany dobrej jakości nie jest trujący dla ludzi i zwierząt!
– – –
Zaburzenia ustrojowe w niedoborze NNKT
- zmiany skórne: – zwiększona przepuszczalność skóry – zmniejszone wydzielanie gruczołów łojowych (łuszczenie się skóry) – hiperplazja nabłonkowa – odbarwienie skóry
- masa ciała: – spadek przyrostu
- krążenie: – powiększenie serca – osłabienie kurczliwości mięśnia sercowego – zwiększenie łamliwości naczyń włosowatych i zwiększenie przepuszczalności – zmiany załamka QRS w EKG – wzrost zawartości wolnych kwasów tłuszczowych w surowicy krwi – spadek zawartości triacylogliceroli i fosfolipidów w surowicy krwi
- nerki: – wzrost masy narządu – zmiany martwicze – krwiomocz – nadciśnienie nerkowe
- płuca: – nagromadzenie się cholesterolu
- wątroba: – wzrost masy narządu – wzrost zawartości triacylogliceroli i fosfolipidów w tkance wątrobowej
- gruczoły dokrewne: – nadnercza – wzrost masy narządu u samców i zmniejszenie u samic – tarczyca – zmniejszenie masy narządu
- reprodukcja: u samic: – zaburzenia owulacji – resorpcja płodu – zahamowanie laktacji u samców: – zmiany degeneracyjne nabłonka kanalików nasiennych – bezpłodność
- metabolizm: – zmiany w składzie kwasów tłuszczowych większości tkanek – zaburzenia transportu cholesterolu – wzrost zawartości cholesterolu w wątrobie, nadnerczach i tkance skórnej – zmniejszenie stabilności lipoprotein błon komórkowych – przyśpieszenie obrzmienia mitochondriów – zmniejszenie syntezy ATP w mitochondriach serca i wątroby – zmniejszenie biosyntezy prostagladyn – zaburzenia czynności wielu tkanek i narządów – zwiększenie wrażliwości na zakażenia bakteryjne – zmniejszenie odporności na działanie promieni X – zmniejszenie ostrości wzroku – osłabienie napięcia mięśniowego – wzrost spożycia wody – zwiększone przyjmowanie pokarmów, przy zmniejszonej retencji azotu w ustroju
Wpływ nadmiaru NNKT na ustrój
Zbyt duża podaż wielonienasyconych kwasów tłuszczowych może być przyczyną:
- powstawania nowotworów
- niskiego ciśnienia
- a także niedokrwistości
- ścieńczenie skóry, tzw. papierowa/pergaminowa skóra
- zalegania treści pokarmowej w jelicie cienkim oraz mas kałowych w jelicie grubym, co powoduje zmianę flory bakteryjnej w jelitach – dochodzi wówczas do powstawania ciał rakotwórczych – stwierdzono, że bakterie jelitowe odgrywają określoną rolę w powstawaniu raka gruczołu sutkowego u samic
- zatykania kosmków jelitowych, a co za tym idzie zubożonego wchłaniania i przyswajania wartości odżywczych z pokarmu
Toksyczne są również nienasycone hydroalhadenty powstające na skutek utleniania wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Mają one wpływ na stabilność błon komórkowych, ich przepuszczalność, funkcjonowanie i aktywność enzymów występujących w błonach.
[2] „Hodowla tchórzy” Maria Bednarz, Andrzej Frindt, 1991
[3] „Fretki: warunki zdrowotne, hodowla, rozpoznanie i leczenie chorób” Maggie Lloyd, 1999
[4] „Biology and diseases of the ferret” Fox JG., 1988
[5] „Ferret husbandry, medicine, and surgery” John H. Lewington, 2000
[6] „Ferret for dummies” K. Schilling, 2007
[7] „How to read your report” Wellness Inc., 1993
[8] „Practical ferret medicine and surgery for the private practitioner” Finkler M., 1993
[9] „Ferret medicine and surgery” Brown S., 1992
[10] „Ferret breeding” James McKay, 2006
[11] szkolnictwo.pl
- © Wszystkie prawa zastrzeżone. Żaden fragment strony nie może być kopiowany i wykorzystany w jakiejkolwiek formie bez zgody autora! • All rights reserved or Some rights reserved!
Najlepszy… nie można łączyć obu olejów, gdyż nadmiar NNKT w diecie jest bardziej szkodliwy niż mały niedobór… a oba uzupełniają się wzajemnie… ;-)
Czy olej lniany i olej zimnotloczony z dorsza podawane na zmiane to dobry pomysl?